سلامت، بنیادی‌ترین سرمایه هر جامعه و زیربنای توسعه پایدار است؛ سرمایه‌ای که صیانت از آن، به دانش و تخصص، برنامه‌ریزی و آینده‌نگری، همدلی و مشارکت جمعی نیاز دارد. دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، به پشتوانه پیشینه پرافتخار علمی و درمانی خود و با اتکا به ظرفیت ارزشمند اعضای هیأت علمی، کارکنان، دانشجویان و مجموعه خانواده بزرگ سلامت، همواره خود را در برابر مسوولیتی فراتر از مأموریت‌های سازمانی متعهد دانسته است؛ مسوولیتی در قبال سلامت مردم فارس و جنوب کشور.

اکنون، در آستانه سومین سال فعالیت تیم مدیریتی دانشگاه، فرصتی فراهم شده است تا ضمن ارزیابی مسیر پیموده‌شده، با نگاهی واقع‌بینانه به دستاوردها و چالش‌ها، افق پیش‌روی نظام سلامت استان را ترسیم کنیم. دو سال گذشته، دوره‌ای از تلاش مستمر برای تقویت زیرساخت‌ها، ارتقای کیفیت خدمات، توسعه ظرفیت‌های علمی و آموزشی و فراهم‌کردن زمینه دسترسی عادلانه‌تر مردم به خدمات سلامت بوده است؛ مسیری که دستاوردهای آن نه نقطه پایان، بلکه پشتوانه‌ای برای برداشتن گام‌های بلندتر در آینده خواهد بود.در حوزه زیرساخت‌های سلامت، پیشبرد و تقویت حدود ۲۰۰ پروژه عمرانی در نقاط مختلف استان، بیانگر عزم دانشگاه برای توسعه متوازن امکانات و پاسخ‌گویی به نیازهای رو به گسترش جامعه است. بااین‌حال، باور ما بر این است که توسعه زیرساخت‌ها زمانی به معنای واقعی خود دست می‌یابد که به بهبود کیفیت خدمات، افزایش دسترسی مردم و کاهش نابرابری‌های جغرافیایی در بهره‌مندی از امکانات سلامت منجر شود. ازاین‌رو، تکمیل و بهره‌برداری مؤثر از پروژه‌ها، ارتقای ظرفیت مراکز درمانی و توجه به نیازهای مناطق مختلف استان، از اولویت‌های مهم پیش‌روی دانشگاه خواهد بود.توسعه طرح‌های سلامت‌محور، در کنار تقویت سایر زیرساخت‌های درمانی، بخشی از تلاش گسترده مجموعه برای پاسخ‌گویی به نیازهای درمانی مردم و ارتقای ظرفیت خدمت‌رسانی در پهنه فارس است. بی‌تردید، هدف نهایی آن است که کیفیت و گستره خدمات سلامت، بیش از پیش با نیازهای واقعی مردم و اقتضائات جمعیتی و جغرافیایی استان تناسب پیدا کند.در کنار توسعه فیزیکی، سرمایه انسانی دانشگاه مهم‌ترین پشتوانه تحقق این اهداف است. هیچ بیمارستان، مرکز بهداشتی یا دستاورد علمی، بدون حضور انسان‌های متخصص، متعهد و برخوردار از انگیزه کافی، نمی‌تواند به‌درستی به رسالت خود عمل کند. کاهش معوقات پرداختی، توسعه خدمات رفاهی و تلاش برای بهبود شرایط فعالیت دانشگاهیان نیز در همین چارچوب دنبال شده است. می‌دانیم که همچنان در این زمینه با مطالبات و دشواری‌هایی مواجه هستیم؛ ازاین‌رو، بهبود شرایط خدمت، صیانت از کرامت حرفه‌ای همکاران و فراهم‌کردن محیطی مناسب برای فعالیت علمی و تخصصی آنان، از مسوولیت‌های مستمر مدیریت دانشگاه است.در حوزه بهداشت، باور راسخ ما بر این است که سلامت پایدار، پیش از آنکه در بیمارستان و اتاق درمان معنا پیدا کند، باید در زندگی روزمره مردم شکل بگیرد. تقویت نظارت‌های سلامت‌محور در حوزه‌های بهداشت محیط و حرفه‌ای، غذا، دارو و خدمات درمانی، در کنار ارتقای هماهنگی میان بخش‌های مختلف دانشگاه، بخشی از تلاش‌های صورت‌گرفته برای تقویت رویکرد پیشگیری و صیانت از سلامت جامعه بوده است. در ادامه این مسیر، توسعه برنامه‌های پیشگیرانه، ارتقای سواد سلامت، تقویت مراقبت‌های اولیه و گسترش پوشش خدمات بهداشتی، اهمیت ویژه‌ای خواهد داشت.در این میان، تقویت نظام ارجاع و فراهم‌کردن زمینه تداوم و توسعه برنامه پزشک خانواده شهری، با بهره‌گیری از پیشینه غنی این برنامه در استان فارس، از اولویت‌های مهم نظام سلامت استان به شمار می‌رود؛ چراکه حرکت به سوی نظامی که در آن مراقبت مستمر، پیشگیری، تشخیص به‌موقع و مدیریت صحیح مسیر درمان جایگاهی محوری داشته باشد، ضرورتی انکارناپذیر است. تحقق این هدف نیز به رفع موانع اجرایی، تأمین منابع پایدار و همکاری مؤثر میان دانشگاه، سایر نهادهای مسوول و جامعه نیاز دارد.در عرصه آموزش، آینده نظام سلامت در گرو تربیت نیروهای توانمند، پاسخ‌گو و برخوردار از دانش روز است. در همین راستا، راه‌اندازی دو دانشکده جدید، در کنار گسترش ظرفیت جذب اعضای هیأت علمی و توسعه رشته‌ها و مقاطع تخصصی، گام‌هایی در جهت تقویت توان آموزشی دانشگاه بوده‌اند. چشم‌انداز ما، توسعه آموزش متناسب با نیازهای آینده نظام سلامت، ارتقای کیفیت تربیت دانش‌آموختگان، تقویت آموزش‌های مهارتی و فراهم‌کردن زمینه پیوند مؤثرتر آموزش با نیازهای واقعی جامعه است؛ چراکه دانشگاه پیشرو، تنها به تولید دانش بسنده نمی‌کند، بلکه برای مسائل امروز و فردای جامعه نیز راه‌حل می‌اندیشد. در همین راستا، موفقیت دستیاران دانشگاه علوم پزشکی شیراز در آزمون‌های دانشنامه تخصصی و فوق‌تخصصی و کسب ۵۹ رتبه برتر، با رشد ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته، جلوه‌ای از ظرفیت علمی و آموزشی این مجموعه است.در حوزه پژوهش و فناوری نیز، حضور پررنگ‌تر اعضای هیأت علمی دانشگاه در ارزیابی‌های بین‌المللی، همراه با ارتقای جایگاه دانشگاه در رتبه‌بندی‌های جهانی و کشوری و تقویت ظرفیت‌های پژوهشی، نشان‌دهنده توان علمی ارزشمند این مجموعه است. بااین‌همه، افق پژوهش زمانی کامل می‌شود که یافته‌های علمی بتوانند در بهبود تشخیص و درمان، ارتقای کیفیت زندگی، پیشگیری از بیماری‌ها و حل مسائل نظام سلامت نقش‌آفرینی کنند. حمایت از پژوهش‌های مسئله‌محور، توسعه فناوری‌های سلامت، تقویت ارتباط دانشگاه با مراکز نوآوری و بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، از زمینه‌هایی هستند که می‌توانند پیوند میان دانش و نیاز جامعه را عمیق‌تر سازند. سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته و گرنت‌های اختصاص‌یافته نیز در راستای همین رویکرد دنبال شده‌اند.دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین از ظرفیت لازم برای ایفای نقشی مؤثرتر و گسترده‌تر در عرصه دیپلماسی سلامت برخوردار است. توسعه همکاری‌های علمی بین‌المللی، انعقاد تفاهم‌نامه‌های هدفمند با کشورهای منطقه، جذب دانشجویان خارجی و معرفی توانمندی‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی دانشگاه، فرصت‌هایی برای تقویت جایگاه علمی شیراز و گسترش تعاملات منطقه‌ای و جهانی فراهم می‌کنند. در این نگاه، بین‌المللی‌شدن صرفاً به معنای افزایش ارتباطات خارجی نیست، بلکه راهی برای تبادل دانش و تجربه، ارتقای کیفیت خدمات و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک در پاسخ‌گویی به نیازهای سلامت منطقه است.با وجود همه این ظرفیت‌ها، تحقق چشم‌انداز توسعه سلامت فارس بدون مشارکت اجتماعی و هم‌افزایی میان دستگاه‌ها امکان‌پذیر نیست. خیرین سلامت همواره از مهم‌ترین همراهان دانشگاه در توسعه زیرساخت‌ها و گسترش خدمات بوده‌اند و تقویت این سرمایه اجتماعی، در کنار بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت مسئولیت اجتماعی، می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای پاسخ‌گویی به نیازهای اولویت‌دار جامعه ایجاد کند. در همین حال، تعامل سازنده با نهادهای استانی و ملی و گسترش همکاری‌های بین‌بخشی، ضرورتی است که باید با جدیت بیشتری دنبال شود؛ زیرا سلامت، محصول عملکرد یک دستگاه به‌تنهایی نیست، بلکه حاصل همراهی مجموعه‌ای از نهادها، متخصصان و مردم است.از همین رو، تقویت این همکاری‌ها در دستور کار مجموعه مدیریتی دانشگاه قرار داشته است. از ابتدای این دوره نیز، با رایزنی‌های گسترده با نهادهای بالادستی، از جمله نهاد ریاست جمهوری، مجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و استانداری، تلاش شده است زمینه تحقق اولویت‌های دانشگاه، از جمله تقویت منابع مالی، بهبود وضعیت پرداخت‌ها و رسیدگی به امور معیشتی کارکنان، بیش از پیش فراهم شود.

در این مسیر، احترام‌گذاری، تسهیل‌گری در امور و تلاش برای رفع موانع اداری از رویکردهای مورد توجه مدیریت دانشگاه بوده است.بااین‌حال، در ارزیابی دو سال گذشته نمی‌توان از دشواری‌هایی سخن نگفت که بر مسیر خدمت‌رسانی نظام سلامت سایه افکندند. فعالیت دانشگاه و مجموعه خدمات سلامت استان در شرایط ناشی از دو جنگ و بحران‌های مرتبط با آن‌ها، پیچیدگی‌های مضاعفی به همراه داشت. در چنین شرایطی، تداوم ارائه خدمات، حفظ آمادگی مراکز سلامت و مدیریت شرایط دشوار، حاصل تلاش مسئولانه و روحیه ایثارگرانه خانواده بزرگ سلامت فارس بود. این تجربه بار دیگر نشان داد که تاب‌آوری نظام سلامت، در کنار زیرساخت‌های مناسب و مدیریت کارآمد، به سرمایه انسانی توانمند، هماهنگی بین‌بخشی و آمادگی برای مواجهه با شرایط پیش‌بینی‌نشده وابسته است.امروز، در آستانه سومین سال فعالیت تیم مدیریتی دانشگاه، مسئولیت ما تنها استمرار اقدامات گذشته نیست، بلکه باید با شناخت دقیق‌تر نیازها، بهره‌گیری از تجربه‌های به‌دست‌آمده و اولویت‌بندی واقع‌بینانه، مسیر توسعه را هدفمندتر دنبال کنیم. تکمیل پروژه‌های عمرانی و افزایش بهره‌وری از ظرفیت‌های موجود، تقویت دسترسی عادلانه به خدمات سلامت، بهبود شرایط فعالیت دانشگاهیان و تقویت امور رفاهی آنان، ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش، توسعه مراقبت‌های اولیه و پزشک خانواده، گسترش همکاری‌های علمی بین‌المللی و افزایش تاب‌آوری نظام سلامت، از محورهایی هستند که آینده دانشگاه را شکل خواهند داد.البته تحقق این اهداف، به منابع پایدار، حمایت مؤثر نهادهای مسئول، مشارکت مردم و همت جمعی خانواده سلامت نیاز دارد. ما به ظرفیت‌های دانشگاه علوم پزشکی شیراز و توان علمی و حرفه‌ای همکاران خود باور داریم و درعین‌حال، بر این نکته واقفیم که مسیر توسعه، با وجود همه دستاوردها، همچنان با نیازها و چالش‌های مهمی همراه است. نگاه ما به آینده امیدوارانه و بر پایه امید واقع‌بینانه استوار است.دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز، میراث‌دار سال‌ها تلاش و تجربه نسل‌های پیشین و امانت‌دار اعتماد مردمی است که سلامت خود را به این مجموعه سپرده‌اند. آنچه این مسیر را معنا می‌بخشد، نه صرفاً شمار پروژه‌ها، توسعه فضاها یا افزایش ظرفیت‌های علمی، بلکه تأثیر نهایی این اقدامات بر زندگی مردم است؛ اینکه خدمات باکیفیت‌تر، عادلانه‌تر و در دسترس‌تری ارائه شود و هر گام علمی و اجرایی، به بهبود سلامت جامعه بینجامد.دو سال گذشته، فصل تازه‌ای از مسیر پرافتخار دانشگاه بوده است و سال پیش‌رو، فرصتی برای تعمیق دستاوردها، رفع کاستی‌ها و نزدیک‌ترشدن به اهدافی بزرگ‌تر خواهد بود. باور داریم که با همدلی و هم‌افزایی، تکیه بر دانش و تجربه و پایبندی به مسئولیت اجتماعی، می‌توان افق‌های روشن‌تری برای سلامت فارس و جنوب کشور ترسیم کرد.مسیر توسعه سلامت، مسیری پیوسته است؛ مسیری که در آن هر دستاورد، مسئولیتی تازه می‌آفریند و هر گام، زمینه‌ساز گامی بلندتر می‌شود. تعهد ما در آغاز سومین سال فعالیت تیم مدیریتی دانشگاه نیز روشن است: تلاش برای دانشگاهی توانمندتر، نظام سلامت تاب‌آورتر و آینده‌ای سالم‌تر و عادلانه‌تر برای مردم فارس و جنوب کشور.

دکتر سید بصیر هاشمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز